NIEZGODNY Z KONSTYTUCJĄ

 

ZWIĄZEK REWIZYJNY
SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWYCH RP
Warszawa, dnia 02 lutego 2009 r.

Zarząd
Spółdzielni Mieszkaniowej

Uznanie przez Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z 17 grudnia 2008 r., za niezgodny z Konstytucją przepisu art. 1714 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, określającego warunki przenoszenia własności lokali na posiadaczy spółdzielczych własnościowych praw do lokali
— wywołało wśród tych osób powszechne zaniepokojenie.

Związek Rewizyjny Spółdzielni Mieszkaniowych RP przedstawia poniżej wyjaśnienie, które może zapobiec nieporozumieniom w ocenie skutków tej części wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
1. Z uzasadnienia w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika (patrz pkt 4.3.4. uzasadnienia), że przyczyną uznania art.1714 ust.1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych za niezgodny z Konstytucją jest nienałożenie przez ustawodawcę na osobę wnioskującą przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na odrębną własność, obowiązku zwrotu do spółdzielni tej części kosztu budowy lokalu, która została sfinansowana środkami publicznymi.

2. Obowiązujące w latach 1961-1989 przepisy państwowe ustalające zasady i warunki finansowania spółdzielczego budownictwa mieszkaniowego przewidywały, że w przypadku ustanawiania przez spółdzielnie spółdzielczego własnościowego prawa do mieszkania nowo wybudowanego na rzecz osoby, która przed przydziałem mieszkania pokryła pełny koszt jego budowy - następowało umorzenie w ciężar budżetu państwa 20-24% kosztów budowy lokalu.
Umorzenie to dany członek był obowiązany zwrócić do spółdzielni (a ta do budżetu państwa) w przypadku zbycia w obrocie wolnorynkowym prawa do tego lokalu przed upływem 15 lat od daty wydania przydziału.

3. Z umorzenia części kosztów budowy mieszkań własnościowych w ciężar budżetu państwa skorzystało zaledwie kilka tysięcy lokali na około 600 tys mieszkań wybudowanych na warunkach spółdzielczego własnościowego prawa (pozostałe 1,8 mln spółdzielczych własnościowych praw powstało w wyniku przekształcenia praw lokatorskich).
Ostatnie spółdzielcze własnościowe prawa do mieszkań z umorzeniem części kosztów budowy w ciężar budżetu państwa, oddano do użytku w 1993 roku, a więc minęła 15 letnia karencja.
Umorzenie części kosztów budowy mieszkań własnościowych w ciężar budżetu państwa nie było księgowane przez spółdzielnie na dobro ich funduszu zasobowego lecz na dobro wkładu budowlanego członka.

Nie ma więc ani obecnie, ani w przyszłości żadnej podstawy prawnej do żądania przez spółdzielnie od wnioskodawców przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa na odrębną własność lokalu zwrotu tej części kosztu budowy mieszkania, która została sfinansowana środkami publicznymi na podstawie przepisów obowiązujących w latach 1961-1989.
Ewentualność takiego żądania po 30 grudnia 2009 r. ( a więc po utracie mocy obowiązującej przepisu art.1714 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego ) mogłaby być uzasadniona tylko w przypadku przenoszenia własności mieszkania przed upływem 15 lat od daty wydania przydziału ustanawiającego spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania nowo wybudowanego przy częściowym pokryciu kosztów budowy środkami publicznymi.

Dla uspokojenia zachowań osób, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkań wskazane jest:
- zidentyfikowanie w spółdzielni, czy w jej zasobach znajdują się mieszkania, które skorzystały z warunków
finansowych opisanych w pkt 2 niniejszego pisma,
- przekazanie posiadaczom spółdzielczych własnościowych praw do lokali rzeczowej informacji o faktycznych
skutkach wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 grudnia 2008 r. dla stosowania przepisu art.1714  ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.